NASA lanceert reddingsmissie voor SWIFT.
Na ruim 21 jaar trouwe dienst is de SWIFT-satelliet (Neil Gehrels Swift Observatory) in de problemen gekomen. Om haar te redden lanceert NASA vandaag een spectaculaire missie die, als alles goed gaat, een primeur wordt in de ruimtevaart.
SWIFT werd gelanceerd in 2004 en wordt ook wel het kleine broertje van de Hubble-ruimtetelescoop genoemd. De satelliet is dé specialist in het opsporen van gammaflitsen: de krachtigste explosies in het heelal. SWIFT kan zich razendsnel op zo'n uitbarsting richten en stuurt dan binnen enkele seconden een waarschuwing naar telescopen over de hele wereld. Dankzij die snelheid kunnen astronomen verschijnselen zoals supernova's en botsende neutronensterren vrijwel direct bestuderen.
Zonneactiviteit zorgt voor problemen
Begin 2026 ontdekten wetenschappers dat SWIFT sneller hoogte verloor dan verwacht. De oorzaak ligt verrassend genoeg bij de zon. Door de uitzonderlijk hoge zonneactiviteit van de afgelopen jaren is de bovenste laag van de aardatmosfeer uitgezet. Satellieten in een lage baan om de aarde ondervinden daardoor meer luchtweerstand. Omdat SWIFT geen eigen motor heeft om zijn baan te corrigeren, dreigt de satelliet terug te vallen en in de atmosfeer te verbranden.
Bijzondere reddingsmissie
Omdat SWIFT van grote wetenschappelijke waarde is, kiest NASA voor een unieke oplossing. Een speciaal door Katalyst Space Technologies ontwikkeld robotisch ruimtevaartuig, genaamd LINK. Het ruimtevaartuig zal SWIFT opzoeken, vastgrijpen en terugduwen naar een hogere baan. Omdat SWIFT nooit ontworpen is voor een dergelijke koppeling is deze operatie technisch bijzonder uitdagend.
Ook de snelheid waarmee de reddingsmissie werd ontwikkeld is uitzonderlijk. LINK groeide van de eerste schets uit tot een operationeel ruimtevaartuig in slechts negen maanden. Voor een vergelijkbare complexe ruimtemissie staat normaal gesproken ongeveer vijf jaar. De lancering is eveneens bijzonder. LINK vertrekt niet vanaf een lanceerplatform op de grond, maar wordt tijdens de vlucht gelanceerd vanuit een speciaal vliegtuig met een Pegasus XL-raket boven de Marshalleilanden. De lancering staat gepland voor 30 juni 2026 om 06:23 uur EDT (12:23 uur Nederlandse tijd).
Na de koppeling zal LINK SWIFT geleidelijk naar een hogere baan brengen, zodat de satelliet nog jaren baanbrekend onderzoek kan blijven doen. Slaagt deze reddingsoperatie, dan kan gesproken worden van een nieuw tijdperk in de ruimtevaart. Satellieten worden dan niet langer als wegwerpproducten gezien. Door bestaande missies te verlengen in plaats van nieuwe satellieten te bouwen, wordt ruimtevaart slimmer en duurzamer. Minder lanceringen betekenen minder materiaalgebruik en minder ruimtepuin. Bovendien opent deze missie de deur naar toekomstige reparatie- en onderhoudsmissies van andere satellieten.
Foto: NASA en Katalyst Space Technologies